Malzeme Yoğunlukları
Aşağıdaki tablo, metaller, taşlar, yapı malzemeleri ve sıvılar dahil başlıca malzemelerin kütle yoğunluğunu kg/dm³ (= g/cm³) cinsinden verir. Yapı yükü hesabında kullanılan duvar, döşeme ve sıva gibi yapı kısımlarının kg/m³ değerleri için Birim Hacim Ağırlıkları tablomuza bakın.
En çok aranan yoğunluklar: kısa cevap
- Çimento: torba çimento 1.600 kg/m³, dökme toz çimento 1.200 kg/m³. Çimento tanesinin kendi yoğunluğu (özgül ağırlığı) yaklaşık 3.100–3.150 kg/m³’tür; aradaki fark taneler arasındaki boşluktan gelir.
- Beton: demirsiz beton 2.250–2.400 kg/m³, demirli (betonarme) beton 2.400 kg/m³.
- Demir ve çelik: işlenmiş demir ve yapı çeliği 7.850 kg/m³ (7,85 g/cm³), dökme çelik 7.800 kg/m³.
- Kum ve çakıl: gevşek 1.420 kg/m³, normal 1.600 kg/m³, sıkışmış 1.760 kg/m³.
- Kil: 1.600–2.600 kg/m³; mermer: 1.950–2.800 kg/m³ (türe ve gözenekliliğe göre).
Birimler: 1 kg/dm³ = 1 g/cm³ = 1 t/m³ = 1.000 kg/m³. Aşağıdaki tabloda değerler kg/dm³ cinsindendir.
| Malzemenin Cinsi | Yoğunluk kg/dm3 | Malzemenin Cinsi | Yoğunluk kg/dm3 | Malzemenin Cinsi | Yoğunluk kg/dm3 |
|---|---|---|---|---|---|
| Alçı (toz) | 1,25-1,60 | Kireç (sönmemiş) | 1,000 | Nikel | 8,800 |
| Alkol | 0,790 | Karbon | 3,510 | Pirinç (dökme) | 8,4-8,7 |
| Alüminyum plaka | 2,699 | Kağıt | 0,7-1,1 | Pirinç, işlenmiş | 8,5-8,6 |
| Alüminyum işlenmiş | 2,700 | Kauçuk | 0,95 | Porselen | 2,2-2,5 |
| Altın | 19,28 | Katran | 1,200 | Potasyum | 0,86 |
| Arsenik | 5,720 | Kalay | 7,290 | Platin | 21,4 |
| Asbest | 2,4-2,5 | Kalsiyum | 1,550 | Parafin | 0,87-0,910 |
| Antrasit (kömür) | 1,555 | Kazı (yum. toprak) | 1,600 | Petrol | 0,800 |
| Antimuan | 6,700 | Kazı (sert toprak) | 1,800 | Radyum | 5,000 |
| Asfalt | 1,0-1,4 | Kazı (yum. küskülük) | 2,000 | Reçine yağı | 0,960 |
| Ateş tuğlası | 1,8-2,2 | Kazı (sert küskülük) | 2,200 | Silisyum | 2,340 |
| Baryum | 3,600 | Kazı (yum. kaya) | 2,400 | Sıva | 1,680 |
| Barit | 4,500 | Kazı (sert kaya) | 2,600 | Su | 1,000 |
| Bakır | 8,933 | Kazı (çok sert kaya) | 2,800 | Deniz suyu | 1,03 |
| Bakır (işlenmiş) | 8,900 | Kereste kavak | 0,5-0,8 | Sodyum | 0,980 |
| Bazalt (tabii) | 2,6-3,3 | Kereste çam | 0,5-0,8 | Tuğla | 1,4-1,6 |
| Benzen | 0,890 | Kereste kayın | 0,6-0,9 | Toryum | 11,300 |
| Benzin | 0,700 | Kereste meşe | 0,7-1,0 | Titan | 4,500 |
| Beton (demirli) | 2,400 | Kereste karaçam | 0,5-0,8 | Tuz | 1,200 |
| Beton (demirsiz) | 2,25-2,40 | Kereste çınar | 0,4-0,7 | Uranyum | 18,700 |
| Bezir yağı | 0,940 | Kereste ladin | 0,6-0,9 | Vanadyum | 5,600 |
| Bronz | ~8,000 | Kireç (sönmüş) | 1,200 | Volfram | 19,100 |
| Boraks | 1,7-1,8 | Kireç (parça halinde) | 1,00 | Yağ (dizel) | 0,880 |
| Buz | 0,920 | Kil | 1,6-2,6 | Yağ (kolza) | 0,910 |
| Brom | 3,140 | Kiremit | 1,4 | Yağlar | 0,930 |
| Cam (pencere) | 2,4-2,7 | Kar (taze) | 0,10-0,19 | Yün | 1,500 |
| Cam yünü | 0,05-0,30 | Kar (yaş ve sıkışmış) | 0,25-0,40 | Keçe | 0,20 |
| Cıva | 13,540 | Kum, çakıl (sıkışmış) | 1,760 | Yığın Beton | 2,150 |
| Çimento (torba) | 1,600 | Kum, çakıl (gevşek) | 1,420 | Zımpara tozu | 4,0 |
| Çimento (toz) | 1,200 | Kum, çakıl (normal) | 1,600 | Zift | 1,200 |
| Çinko (işlenmiş) | 7,150 | Tuvenan – stabilize | 1,800 | ||
| Curuf | 2,5 | Kum taşı | 1,9-2,6 | ||
| Çelik | 7,850 | Kurşun | 11,340 | ||
| Çelik (dökme) | 7,800 | Kok | 1,400 | ||
| Demir cevheri | ~3,5 | Kloroform | 1,530 | ||
| Demir (işlenmiş) | 7,850 | Kömür | 1,2-1,5 | ||
| Deri | 0,86-1,02 | Mermer | 1,95-2,8 | ||
| Elmas | 3,520 | Mermer pirinci | 1,450 | ||
| Eter | 0,73 | Metil alkol | 0,800 | ||
| Fosfor | 1,830 | Mika | 2,6-3,2 | ||
| Gazyağı | 0,86 | Muşamba | 1,1-1,3 | ||
| Grafit | 1,9-2,3 | Makine yağı | 0,910 | ||
| Gliserin | 1,270 | Magnezyum | 1,740 | ||
| Gümüş | 10,500 | Manganez | 7,300 | ||
| Mazot | 0,95 |
Yoğunluk Değerini Neden Arıyorsunuz?
Bu tabloya genellikle bir ağırlık ya da yük hesabının ortasında ihtiyaç duyulur. Devamında işinize yarayabilecek sayfalarımız şunlar:
Doğrudan ağırlık hesaplamak
Yoğunluğu elle çarpmak yerine malzeme ağırlık hesaplama sayfamızdan ürün seçerek sonucu alabilirsiniz. Sac için sac ağırlık hesaplama, kutu profil için kutu profil ağırlık hesaplama ayrı sayfalarda.
Kesit özelliklerine bakmak
IPE, HEA, HEB ve NPU kesitlerinin atalet momenti ve geometrik verileri çelik profil tablosu sayfasında derlenmiş durumda.
Hesabı projeye dönüştürmek
Yaptığınız hesap gerçek bir yapı içinse statik hesap, imalat ve montajı tek elden yürütüyoruz. Çelik konstrüksiyon hizmetimizin kapsamına ve tamamladığımız projelere bakabilir, sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.
Yapı malzemelerinin hacimsel ağırlıkları için birim hacim ağırlıkları tablosuna, kesit ölçüleri için çelik profiller sayfasına bakabilirsiniz.
Tabloları indirin, serbestçe kullanın
Çelik profil ve malzeme tablolarının tamamını Excel olarak indirin — 26 tablo, 1.197 satır, tek dosyada: IPE, IPN, HEA, HEB, HEM, UPN, UPE, köşebent, kutu profil (RHS), boru (CHS), C, Z ve sigma profilleri ile malzeme yoğunlukları ve birim hacim ağırlıkları.
Bu tabloları kendi sitenizde, ders notunuzda, teklifinizde veya raporunuzda kullanabilirsiniz. Tek ricamız kaynak göstermeniz. Aşağıdaki satırı kopyalayıp yapıştırmanız yeterli:
Kaynak: Atılım Endüstri Mühendislik — Malzeme Yoğunlukları Tablosu (https://atilimendustri.com/malzeme-yogunluklari/)
Tabloda hatalı ya da eksik bulduğunuz bir değer olursa bize bildirin, güncelleyelim.
Malzeme yoğunlukları hakkında sık sorulan sorular
Çimentonun yoğunluğu kaçtır?
Yukarıdaki tabloda torba çimento için 1,600 kg/dm³, dökme toz çimento için 1,200 kg/dm³ değeri verilir. Aradaki fark sıkışma oranından gelir: torbalanmış çimento, silodaki serbest tozdan daha sıkıdır. Silo hacmi veya harç metrajı hesaplarken hangi durumu ölçtüğünüze göre seçim yapın.
Çeliğin yoğunluğu kaçtır?
Yapısal çelikte 7,850 kg/dm³, yani 7.850 kg/m³. Dökme çelikte 7,800 kg/dm³. Bu değer S235’ten S355’e kadar tüm yapı çeliği kaliteleri için pratikte aynı kabul edilir; alaşım farkı ağırlığı, hesap doğruluğunu etkileyecek ölçüde değiştirmez.
Demirin yoğunluğu kaçtır?
İşlenmiş demirin ve yapı çeliğinin yoğunluğu 7,850 kg/dm³, yani 7.850 kg/m³’tür (7,85 g/cm³). Saf demir için kaynaklarda yaklaşık 7,87 g/cm³ verilir; yapıda kullanılan demir ve çelik ürünlerinin ağırlık hesabında 7.850 kg/m³ alınır.
Yoğunluk ile birim hacim ağırlığı aynı şey mi?
Hayır. Yoğunluk kütlenin hacme oranıdır (kg/m³); birim hacim ağırlığı ise ağırlığın hacme oranıdır (kN/m³). Statik hesapta yük olarak ikincisi kullanılır. Dönüşüm γ = ρ × 9,81 / 1.000 şeklindedir: çelik için 7.850 × 9,81 / 1.000 ≈ 77 kN/m³ eder, yönetmelikler bunu güvenli tarafta 78,5 kN/m³ olarak alır.
Betonun yoğunluğu kaçtır?
Demirli (betonarme) betonda 2,400 kg/dm³, demirsiz betonda 2,25–2,40 kg/dm³. Donatı beton hacminin küçük bir kısmını kaplasa da çeliğin yoğunluğu betonun üç katından fazla olduğu için ortalamayı yukarı çeker.
Bu değerlerle bir profilin ağırlığını nasıl bulurum?
Ağırlık = yoğunluk × hacim. Ama kesitli ürünlerde hacmi elle çıkarmak zahmetlidir; profil, boru ve kutu profil için ürün tipi ile ölçüyü girip; sac için ayrı bir sayfa var doğrudan sonuç alabileceğiniz hazır hesaplama sayfalarımız var.
Tablodaki değerler hangi kaynağa dayanıyor?
Değerler yaygın kullanılan mühendislik el kitaplarındaki standart yoğunluk aralıklarıdır ve ön hesap, metraj ve teklif çalışmaları için düşünülmüştür. Kesin bir statik hesapta, kullanılan malzemenin kendi ürün belgesindeki değer esas alınmalıdır.