Standart sac kalınlıkları ve metrekare ağırlıkları
Aşağıdaki tablo yapı çeliği (S235 / S355, siyah sac) içindir; yoğunluk 7.850 kg/m³ alınmıştır. Son iki sütun, piyasada en çok kullanılan iki plaka ölçüsünün tam levha ağırlığını verir — yani tedarikçiden kaç kiloluk bir levha geleceğini doğrudan okuyabilirsiniz.
| Kalınlık | kg/m² | 1250 × 2500 mm 3,125 m² | 1500 × 3000 mm 4,5 m² |
|---|---|---|---|
| 0,50 mm | 3,93 | 12,3 kg | 17,7 kg |
| 0,60 mm | 4,71 | 14,7 kg | 21,2 kg |
| 0,80 mm | 6,28 | 19,6 kg | 28,3 kg |
| 1,00 mm | 7,85 | 24,5 kg | 35,3 kg |
| 1,20 mm | 9,42 | 29,4 kg | 42,4 kg |
| 1,50 mm | 11,78 | 36,8 kg | 53,0 kg |
| 2,00 mm | 15,70 | 49,1 kg | 70,7 kg |
| 2,50 mm | 19,63 | 61,3 kg | 88,3 kg |
| 3,00 mm | 23,55 | 73,6 kg | 106,0 kg |
| 4,00 mm | 31,40 | 98,1 kg | 141,3 kg |
| 5,00 mm | 39,25 | 122,7 kg | 176,6 kg |
| 6,00 mm | 47,10 | 147,2 kg | 212,0 kg |
| 8,00 mm | 62,80 | 196,3 kg | 282,6 kg |
| 10 mm | 78,50 | 245,3 kg | 353,3 kg |
| 12 mm | 94,20 | 294,4 kg | 423,9 kg |
| 15 mm | 117,75 | 368,0 kg | 529,9 kg |
| 20 mm | 157,00 | 490,6 kg | 706,5 kg |
| 25 mm | 196,25 | 613,3 kg | 883,1 kg |
| 30 mm | 235,50 | 735,9 kg | 1.059,8 kg |
Sac ağırlığı nasıl hesaplanır?
Sac bir dikdörtgen prizmadır; hacmi yoğunlukla çarpılır. Ölçüleri milimetre girip doğrudan kilogram almak için pratik biçim şudur:
Formül
Ağırlık (kg) = En (mm) × Boy (mm) × Kalınlık (mm) × Yoğunluk (kg/dm³) ÷ 1.000.000
Yapı çeliğinde yoğunluk 7,85 alınır. Bir metreküp çelik 7.850 kg gelir; aynı sayı kg/dm³ cinsinden 7,85’tir.
Örnek — 2000 × 6000 mm, 12 mm kalınlığında S355 plaka:
2.000 × 6.000 × 12 = 144.000.000
144.000.000 × 7,85 ÷ 1.000.000 = 1.130,4 kg
Yani tek levha 1,13 ton. Bu, vinç kapasitesi ve sevkiyat planı için doğrudan kullanılan bir sayıdır — 12 metrelik bir tırda kaç levha taşınabileceğini bu rakam belirler.
Metrekare üzerinden gitmek isterseniz daha da kısası var: kg/m² = kalınlık (mm) × 7,85. 8 mm sac 62,8 kg/m² gelir; 30 m²’lik bir platform döşemesi 1.884 kg eder.
Malzemeye göre yoğunluk ve 1 mm’lik metrekare ağırlığı
Sac her zaman siyah sac değildir. Paslanmaz, alüminyum veya bakır sac hesaplarken yoğunluğu değiştirmeniz yeterlidir; formül aynı kalır.
| Malzeme | Yoğunluk (kg/m³) | 1 mm için kg/m² |
|---|---|---|
| Yapı çeliği — S235 / S355 (siyah sac) | 7.850 | 7,85 |
| DKP / HRP sac | 7.850 | 7,85 |
| Galvanizli sac | 7.850 | 7,85 + kaplama |
| Hardox 400 / 450 / 500 (aşınma plakası) | 7.850 | 7,85 |
| Paslanmaz (krom sac) — AISI 304 | 7.900 | 7,90 |
| Paslanmaz — AISI 316 | 8.000 | 8,00 |
| Alüminyum | 2.700 | 2,70 |
| Bakır | 8.960 | 8,96 |
| Pirinç | 8.500 | 8,50 |
| Kurşun | 11.340 | 11,34 |
Aradığınız malzeme listede yoksa malzeme yoğunlukları tablosunda 119 malzemenin değeri var.
Sac türüne göre ağırlık: DKP, HRP, galvaniz, Hardox, krom ve alüminyum
Piyasada sac çoğu zaman türüyle anılır. Hesap her birinde aynı formülle yapılır; değişen yalnızca yoğunluk ya da kaplama payıdır. Yukarıdaki hesap aracında Malzeme listesinden türü seçtiğinizde doğru yoğunluk kendiliğinden gelir.
- DKP ve HRP sac: DKP soğuk haddelenmiş, HRP sıcak haddelenmiş ve asitle temizlenmiş (dekape) sactır. İkisi de karbon çeliğidir; yoğunluk 7,85 alınır. 2 mm DKP, 1000 × 2000 mm levha: 2 × 7,85 × 2 = 31,4 kg.
- Galvanizli sac: taban çelik kalınlık × 7,85 kg/m² hesaplanır, üzerine çinko kaplama eklenir. Z275 kaplamada iki yüzün toplamı 275 g/m²’dir; 1 mm galvanizli sac yaklaşık 7,85 + 0,275 ≈ 8,13 kg/m² gelir.
- Hardox (aşınma plakası): Hardox 400, 450 ve 500 de çeliktir; yoğunluğu 7,85 kg/dm³ alınır. Sertlik sınıfı ağırlığı değiştirmez. 10 mm Hardox 450, 1500 × 3000 mm levha: 78,5 kg/m² × 4,5 m² ≈ 353,3 kg.
- Krom (paslanmaz) sac: piyasada “krom sac” denince genellikle AISI 304 paslanmaz kastedilir; yoğunluğu 7,90 (EN 10088-1). Bazı tedarikçiler 7,93 kullanır; fark binde 4’tür. 1,5 mm krom sac, 1000 × 2000 mm: 1,5 × 7,90 × 2 ≈ 23,7 kg. AISI 316 için 8,00 alınır.
- Alüminyum sac: yoğunluk 2,70, yani çeliğin yaklaşık üçte biri. 3 mm alüminyum, 1250 × 2500 mm levha: 3 × 2,70 × 3,125 ≈ 25,3 kg.
Baklavalı sacda desen payı ayrıca eklenir; nasıl yapılacağı aşağıdaki sorularda.
Piyasada bulunan standart sac ölçüleri
Levha ölçüsünü siz seçmiyorsanız, tedarikçinin stokta tuttuğu standartlar üzerinden hesap yapmak fire oranını baştan görmenizi sağlar.
| Ölçü | Alan | Nerede kullanılır |
|---|---|---|
| 1000 × 2000 mm | 2,00 m² | ince sac, imalat parçaları |
| 1250 × 2500 mm | 3,125 m² | en yaygın stok ölçüsü |
| 1500 × 3000 mm | 4,50 m² | orta kalınlık, gövde plakaları |
| 1500 × 6000 mm | 9,00 m² | kiriş gövdesi, uzun parçalar |
| 2000 × 6000 mm | 12,00 m² | kalın plaka, taban plakası |
| 2000 × 12000 mm | 24,00 m² | ağır plaka, özel sipariş |
Rulo sacda genişlik 1000, 1250 veya 1500 mm’dir; boy siparişe göre kesilir. Bu durumda hesabı metretül üzerinden yapmak daha pratiktir.
Sac ağırlıkları neden faturayla tutmaz?
Tartılan ağırlıkla hesaplanan ağırlık çoğu zaman birebir aynı çıkmaz ve bu bir hata değildir. Sıcak haddelenmiş sacda kalınlık toleransı standarda bağlıdır (EN 10029); 10 mm’lik bir plaka gerçekte 9,7 ile 10,3 mm arasında olabilir. Bu, tek levhada onlarca kilo fark demektir.
Bu yüzden sektörde satış teorik ağırlık üzerinden yapılır: sipariş edilen nominal kalınlık ve ölçüden hesaplanan rakam faturaya esas alınır. Yukarıdaki tablo da teorik ağırlığı verir — yani tedarikçinizin kullandığı sayının aynısını.
Sık sorulan sorular
Sac ağırlığı hesabında hangi yoğunluk kullanılır?
Yapı çeliğinde 7.850 kg/m³, yani 7,85 kg/dm³. Bu değer S235, S275 ve S355 için aynıdır — akma dayanımı değişir, yoğunluk değişmez. Paslanmaz saclarda 7.900 (304) ya da 8.000 (316) kullanılır.
Siyah sac ile galvanizli sacın ağırlığı farklı mıdır?
Taban malzeme aynı olduğu için pratikte fark ihmal edilir. Sıcak daldırma galvaniz kaplaması çift yüzde yaklaşık 100–275 g/m² ekler; 1 mm sacda bu, 7,85 kg/m² üzerine en fazla 0,275 kg/m² demektir — yüzde 3,5 civarı. Hassas tonaj hesabında eklenir, teklif aşamasında genellikle atlanır.
Baklavalı (gözyaşı) sac ağırlığı nasıl hesaplanır?
Önce taban kalınlığından düz sac gibi hesaplayın, sonra desen payını ekleyin. Standart baklava deseni taban ağırlığının yaklaşık %8–10’unu ekler. 5 mm baklavalı sac, 39,25 kg/m² yerine yaklaşık 42–43 kg/m² gelir. Platform ve merdiven basamağı hesabında bu fark önemlidir.
Teorik ağırlıkla tartılan ağırlık neden tutmuyor?
Sıcak haddelenmiş sacda kalınlık toleransı vardır (EN 10029). Nominal 10 mm’lik plaka ±0,3 mm sapabilir; 1500 × 3000 mm’lik bir levhada bu ±10 kg’a denk gelir. Ticarette esas alınan teorik ağırlıktır.
Sac fiyatı ağırlık üzerinden mi hesaplanır?
Evet, sac kilogram üzerinden satılır. Ancak maliyetiniz sadece levha ağırlığı değildir: kesim sonrası fire, kesim işçiliği ve varsa yüzey işlemi ayrı kalemlerdir. Nesting yani parça yerleşimi iyi yapılırsa fire %5’in altına iner; kötü yerleşimde %20’yi bulur.
Hardox sac ağırlığı nasıl hesaplanır?
Siyah sacla aynı şekilde: kalınlık (mm) × 7,85 = kg/m². Hardox 400, 450 ve 500 arasındaki fark sertliktir, yoğunluk değişmez. 20 mm Hardox 450 plaka 157 kg/m² gelir; 2000 × 6000 mm levha 12 m² × 157 = 1.884 kg.
Krom (paslanmaz) sac ağırlığı nasıl hesaplanır?
AISI 304 için yoğunluğu 7,90 alın (bazı tedarikçiler 7,93 kullanır, fark binde 4). kg/m² = kalınlık (mm) × 7,90. 1 mm krom sac 7,90 kg/m², 1250 × 2500 mm levha yaklaşık 24,7 kg; 2 mm, 1000 × 2000 mm levha 31,6 kg.
Metre kare değil, metretül üzerinden nasıl hesaplarım?
Rulo sacda genişlik sabittir. kg/metretül = genişlik (m) × kalınlık (mm) × 7,85. Örneğin 1250 mm genişliğinde 2 mm sac: 1,25 × 2 × 7,85 = 19,6 kg/m. 40 metrelik rulo 785 kg gelir.
Hesabı bitirdikten sonra
Sac ağırlığı çoğu zaman daha büyük bir hesabın parçasıdır. Diğer profillerin ağırlığı için:
- Boru ağırlık hesaplama — yuvarlak boru ve CHS profil
- Kutu profil ağırlık hesaplama — kare ve dikdörtgen profil
- Malzeme ağırlık hesaplama — sac, profil ve boru için birleşik hesap
- Çelik profil ölçü ve ağırlık tabloları — IPE, HEA, HEB, UPN, köşebent
Hesabınız bir imalat işine dönüşüyorsa — kesim, kaynak ve montaj dahil teklif için ölçü listesini ya da projeyi gönderin. Bandırma OSB’deki atölyemizde 2009’dan bu yana yapısal çelik imalatı yapıyoruz.
Bu bölüm plaka (PL – Plate) yani sac ağırlık hesaplama yapabilmeniz için oluşturulmuştur.
Hesaplama yapabilmeniz için tabloda 4 adet veri giriş satırı bulunmaktadır.
En verisi için hesaplama yapmak istediğiniz ürünün en ölçüsünü en başlığının altında bulunan boşluğa mm. olarak giriniz.
Boy verisi için hesaplama yapmak istediğiniz ürünün boy ölçüsünü boy başlığının altında bulunan boşluğa mm. olarak giriniz.
Kalınlık verisi için hesaplama yapmak istediğiniz ürünün et kalınlığı ölçüsünü kalınlık başlığının altında bulunan boşluğa mm. olarak giriniz.
Özgül ağırlık verisi için hesaplama yapmak istediğiniz ürünün özgül ağırlık değerini özgül ağırlık başlığının altında bulunan boşluğa g/cm³ olarak giriniz. Sizlere kolaylık olması açısından en çok kullanılacak olan özgül ağırlık değerlerini başlığın yanında belirttik. Bunların haricinde farklı bir materyale ait ağırlık hesabı yapmak için özgül ağırlık tablolarından faydalanarak kendi malzemenize ait özgül ağırlık değerini girerek elinizdeki malzemeye ait ağırlık sonucunu bulabilirsiniz.
Girdiğiniz verilere göre bulmuş olduğunuz sonuçları yapacak olduğunuz mühendislik hesaplamalarınızda rahatlıkla kullanabilirsiniz.
Plaka ağırlık, plate ağırlık, pl ağırlık, sac ağırlıklarını kolaylıkla öğrenebilmek için çelik konstrüksiyon sektörünün güvenilir firmalarından olan Atılım Endüstri şirket sayfamızı ziyaret ederek hesaplamalarınızda kullanmak üzere sac ağırlık hesaplama yapabilirsiniz. Toplam malzeme listeniz ile ilgili olarak sayfamızda bulunan malzeme ağırlık hesaplama tablomuzu kullanabilir ve tüm listenizin ağırlık ve boya alanını hesaplayabilirsiniz. Doğru sonuçlar için takibimizde kalın.
Sac Hesabından Sonra
Sac ağırlığı hesaplayanların çoğu ya sipariş hazırlıyor ya da bir imalatın maliyetini çıkarıyor. İkisinde de yanınızdayız.
Sac tedariki
Siyah sac, baklavalı sac ve levha ürünlerini ölçü ve adet bazında tedarik ediyoruz. Kapsam profil ve sac satışı sayfasında.
Kesim ve imalat
Sacı alıp başka yerde kestirmek yerine kesim, büküm, kaynak ve yüzey korumayı tek elden yürütebilirsiniz. Çelik konstrüksiyon imalatı sürecimizde her parça numaralandırılarak sevk edilir.
Diğer hesaplama araçlarımız: kutu profil ağırlık hesaplama, boru ağırlık hesaplama ve çelik profil tablosu. Teklif için iletişim sayfamıza geçebilirsiniz.
Hesaplama için gereken referans değerler: malzeme yoğunlukları ve birim hacim ağırlıkları.