Özel Çelik İmalat: Şase, Tremi, Kabin ve Ekipman
Özel çelik imalat, katalogda karşılığı olmayan işlerin adıdır: bir makinenin şasesi, bir tesise sonradan eklenen tremi, gemi tankı, kumlama kabini, özel bir kapak veya ankraj. Standart bir yapıda ölçüyü proje verir; özel imalatta ölçü çoğu zaman sahadaki mevcut ekipmandan alınır. Bu yüzden işin kritik aşaması kaynak değil, ölçüdür.
Özel imalat neyi kapsar?
Bir depo veya fabrika binasında ne yapılacağı bellidir: kolon, kiriş, aşık, çatı. Özel imalatta böyle bir şablon yoktur. Portföyümüzdeki işler, kapsamın ne kadar geniş olabileceğini gösteriyor:
- Proses ve ekipman çeliği — dekanter şasesi, baca şasesi, makine hattı taşıyıcıları, konveyör ve bunker yapıları.
- Malzeme aktarma yapıları — tahıl tremisi, torbalama hattı çeliği, bigbag kaldırma düzeneği.
- Kapalı hacimler ve kabinler — kumlama ve boya kabini, lazer tezgâh kabini, modüler personel soyunma odası.
- Basınçsız kaplar ve tanklar — gemi sintine tankı gibi levha kaynaklı işler.
- Detay imalatları — ankraj, manhole kapağı, mazgal, menfez, yükleme bıçağı, boru desteği.
- Kalıp ve üretim ekipmanı — beton kalıp sistemleri, makine şaseleri.
Ortak nokta şu: bu işlerin hiçbiri stoktan alınamaz, hepsi tek seferlik üretilir ve çoğu çalışan bir tesise monte edilir.
Ölçü nereden geliyor?
Özel imalatta işi bitiren de batıran da ölçüdür. Üç durum vardır:
1. Proje var, ölçü nettir. Müşteri imalat resmini verir; bize düşen malzeme, kaynak ve tolerans yönetimidir. En risksiz senaryodur.
2. Ekipman var, yapı yok. Bir pompanın, redüktörün veya tamburun etrafına şase kurulacaktır. Ölçü ekipmanın kendisinden ve bağlantı deliklerinden alınır. Burada tek milimetrelik hata, montajda parçanın oturmaması demektir. Bu tip işlerde sahada bizzat ölçü alırız; telefonla iletilen ölçüyle imalata başlamayız.
3. Ne proje var ne ekipman. “Şuraya bir şey lazım” ile başlayan işler. Önce ne yapılacağı netleştirilir, kroki çıkarılır, müşteriyle onaylanır; ardından imalata geçilir. Bu adım atlanırsa iş iki kez yapılır.
Malzeme ve sertifika
Özel imalatta malzeme seçimi standart yapıdakinden daha çeşitlidir. Yapısal işlerde S235 ve S355 yeterliyken; aşınmaya maruz tremi ve şut yüzeylerinde aşınma plakası, gıda ve kimya temaslı yüzeylerde paslanmaz, yüksek sıcaklık bölgelerinde ısıya dayanıklı kaliteler devreye girer.
Her partide malzeme sertifikası (EN 10204 3.1) isteyin ve saklayın. Denetime giren tesislerde, imalattan yıllar sonra “bu şase hangi malzemeden yapıldı” sorusu sorulabiliyor. Kullandığımız profillerin kesit ve ağırlık değerlerini çelik profiller tablosundan, malzeme yoğunluklarını malzeme yoğunlukları sayfasından kontrol edebilirsiniz.
Kaynak ve muayene
Bina imalatında kaynaklar çoğunlukla benzer ve tekrar edendir. Özel imalatta ise tek bir parçada köşe kaynağı, küt kaynak ve levha birleşimi bir arada bulunabilir; bu da kaynakçı yetkinliği ve WPS (kaynak prosedürü) konusunu öne çıkarır.
Tank, kabin ve basınçsız kap işlerinde sızdırmazlık kritiktir; burada gözle muayene yetmez, sızdırmazlık testi gerekir. Taşıyıcı şase ve kaldırma düzeneklerinde ise tahribatsız muayene (görsel + gerektiğinde penetrant veya ultrasonik) konuşulmalıdır. Kaynak yöntemleri ve seçim kriterleri için çelik yapıda kaynak sayfasına bakabilirsiniz.
Yüzey koruma
Özel imalat parçaları genellikle binadan daha zorlu ortamlarda çalışır: nem, kimyasal, sıcaklık, sürekli temas. Yüzey koruma kararı bu yüzden baştan verilmelidir, sonradan değil.
Sıcak daldırma galvaniz düşünülüyorsa parça boyu galvaniz kazanına göre planlanmalıdır; kazana sığmayan bir parça sahada kesilip eklenemez. Boyalı sistemlerde ise ortam sınıfına uygun astar-son kat kombinasyonu ve toplam kuru film kalınlığı teklifte açıkça yazılmalıdır. Ayrıntı için çelik yapı boyası ve yüzey hazırlığı sayfasına bakın.
Sahadan: özel imalat projelerimiz
Portföyümüzdeki 138 işin 40’ı özel imalat ve ekipman kategorisinde. Aşağıdaki tablo bunlardan yirmi dokuzunun künyesi:
| Proje | İşin türü | Yıl | Konum | Çelik tonajı |
|---|---|---|---|---|
| BS Otomotiv — Gebze OSB | Fabrika komple çelik yapı | 2007 | Kocaeli / Gebze | 720 ton |
| Sistem Çelik — Ağaoğlu Maslak 1453 | Konut projesi çelik imalat | 2016 | İstanbul / Maslak | 208,6 ton |
| Güler Demir — Avlu AVM | AVM çelik konstrüksiyon | 2016 | Balıkesir / Altıeylül | 160 ton |
| Çaba Yapı — Ergünler Tamirhane | Ağır araç tamirhanesi | 2022 | Bursa / İnegöl | 150 ton |
| Same — Antrepo | 36 m açıklıklı antrepo | 2019 | Balıkesir / Gönen | 112 ton |
| Emek Yağ — Ekstraksiyon Tesisi | Proses yapısı ve çelik | 2017 | Balıkesir / Gönen | 112 ton |
| Asos Mekatronik — Boraks Dekanter | Proses ekipman şasesi | 2015 | Balıkesir / Bandırma | 104,1 ton |
| Üstünler İnşaat — Kalıp İmalatı | Beton kalıp sistemi | 2014 | — | 79,8 ton |
| Toru Un — Tremi | Tahıl boşaltma tremisi | 2020 | Balıkesir / Bandırma | 44 ton |
| Topbaş — Manda Çiftliği | Çiftlik yapıları | 2016 | İstanbul / Silivri | 41,2 ton |
| Enka — Irak Enerji Santrali | Santral çelik imalat | 2019 | Irak | 38,4 ton |
| Boysis — Yıldızlar Holding | Endüstriyel çelik imalat | 2011 | — | 38 ton |
| Vig Makine — BMC | Makine şasesi ve ekipman | 2018 | — | 35,7 ton |
| Toru Un — Torbalama Hattı | Torbalama hattı çeliği | 2019 | Balıkesir / Bandırma | 31,2 ton |
| Çalışkan Tarım — Tremi | Tahıl tremisi | 2017 | Balıkesir / Gönen | 20,5 ton |
| Yaşar Makine — Sintine Tankları (4 adet) | Gemi sintine tankı imalatı | 2015 | Yalova / Gölcük | 18,8 ton |
| Arıtaş — Kumlama ve Boya Kabini | Kumlama-boya kabini | 2017 | Balıkesir / Gönen | 16 ton |
| Steel Çelik — Ömer Görener Çelik Villa | Çelik villa | 2019 | Balıkesir / Erdek | 14 ton |
| Gönen Enerji — Takımhane | Takımhane yapısı | 2021 | Balıkesir / Gönen | 14 ton |
| Altaca Enerji — Manhole Kapakları | Özel kapak imalatı | 2019 | Konya / Meram | 12,4 ton |
| Banvit — Personel Soyunma Odası | Modüler çelik hacim | 2022 | Balıkesir / Gönen | 11,9 ton |
| Gönen Enerji — Baca Şasesi | Baca taşıyıcı şase | 2015 | Konya / Meram | 7,5 ton |
| Boysis — Beyçelik | Endüstriyel imalat | 2018 | — | 6,9 ton |
| Dawari — Support | Boru/ekipman desteği | 2020 | Balıkesir / Gönen | 3 ton |
| Banvit — Mazgal ve Menfez | Mazgal ve menfez imalatı | 2023 | Balıkesir / Bandırma | 2,3 ton |
| SEÇ-AL — Bigbag Kaldırma Vinci | Kaldırma düzeneği | 2026 | Balıkesir / Gönen | 1 ton |
| Banvit Elazığ — Fanped İmalat ve Montaj | Havalandırma elemanı | 2023 | Elazığ / Hankendi | 0,3 ton |
| Akcan İnşaat — Ankraj İmalatları | Ankraj imalatı | 2015 | Çanakkale / Karabiga | 0,2 ton |
| Gallina — Yükleme Bıçağı | Özel ekipman parçası | 2019 | Balıkesir / Gönen | 0,2 ton |
Tabloda dikkat çeken üç şey
Ölçek aralığı 0,2 tondan 720 tona uzanıyor. Aynı atölye hem 200 kiloluk bir ankraj setini hem 720 tonluk bir fabrika yapısını üretiyor. Özel imalatçı seçerken bakılacak şey ortalama tonaj değil, sizinkine benzer işi yapmış olup olmadığıdır — 720 tonluk iş yapan bir firma, 200 kiloluk hassas bir parçayı iyi yapacağının garantisi değildir; tersi de doğrudur.
Aynı müşteriyle tekrar eden işler. Toru Un için tremi ve torbalama hattı, Altaca Enerji için manhole kapakları ve şaseler, Banvit için mazgal-menfez, fanped ve soyunma odası. Özel imalatta müşterinin geri gelmesi, ilk parçanın sahaya oturmuş olduğunun en somut göstergesidir.
Coğrafya işin ölçüsünü değiştirmiyor. Gebze, Maslak, Silivri, İnegöl, Gölcük, Elazığ, Konya ve Irak’ta iş yaptık. Özel imalatta parça atölyede bitirilip sahaya gönderildiği için mesafe, işin doğru çıkmasının önünde engel değil — ölçünün doğru alınmış olması ise her mesafede aynı derecede kritik.
Tüm projelerimizi projelerimiz sayfasından inceleyebilirsiniz.
Özel imalat fiyatı nasıl belirlenir?
Özel imalatta metrekare veya ton fiyatı yanıltıcıdır; bedeli belirleyen kalemler şunlardır:
| Kalem | Fiyatı neden değiştirir |
|---|---|
| Ölçü kaynağı | İmalat resmi hazırsa fiyat nettir. Ölçü sahadan alınacaksa keşif, kroki ve onay adımı işin süresine ve bedeline eklenir. |
| Parça sayısı | Tek parça ile on adet aynı parça arasındaki fark, kalıp ve ayar süresinin adede bölünmesidir. İkinci adetten sonra birim fiyat belirgin düşer. |
| Malzeme kalitesi | S235/S355 ile paslanmaz veya aşınma plakası arasındaki fark, aynı tonajda kat kat maliyet farkı demektir. |
| Kaynak yoğunluğu | Tonaj değil, metretül kaynak belirleyicidir. Az çelikli ama çok kaynaklı bir parça, ağır ama basit bir parçadan pahalıya gelir. |
| Muayene ve test | Sızdırmazlık testi, tahribatsız muayene ve sertifikasyon istenirse ayrı kalem olarak eklenir. |
| Yüzey koruma | Galvaniz, boya sistemi ve kuru film kalınlığı; ayrıca galvaniz için parça boyu sınırı. |
| Montaj koşulu | Çalışan tesiste, planlı duruşta veya hafta sonu montaj; vinç ve yüksekte çalışma gereksinimi. |
| Nakliye | Gabari dışı parçalarda özel araç ve izin gerekebilir; parça boyu baştan buna göre planlanmalıdır. |
Teklifleri karşılaştırırken bu sekiz kalemin hangilerinin dahil olduğunu tek tek kontrol edin. Özel imalatta iki teklif arasındaki farkın büyük kısmı fiyat politikasından değil, kapsam farkından gelir.
Sık sorulan sorular
Elimde çizim yok, sadece fikir var. Yine de iş yapabilir misiniz?
Evet. Bu işlerin büyük kısmı böyle başlıyor. Sahada ölçü alıp kroki çıkarıyoruz, sizinle onaylıyoruz, ardından imalata geçiyoruz. Onaysız imalata başlamamak, işin iki kez yapılmasını önlüyor.
Tek parça iş yapıyor musunuz, yoksa minimum tonaj var mı?
Minimum tonaj şartımız yok. Portföyümüzde 200 kiloluk ankraj imalatı da, 720 tonluk fabrika yapısı da var. Tek parça işlerde bedelin büyük kısmı çelikten değil ölçü, kaynak ve montaj emeğinden gelir.
Çalışan tesisimizde montaj yapabilir misiniz?
Evet, işlerimizin çoğu üretimi süren tesislere giriyor. Parçayı atölyede bitirip sahaya montaja hazır gönderiyoruz; montajı planlı duruşta veya hafta sonunda yapıyoruz.
Paslanmaz veya aşınma plakası ile imalat yapıyor musunuz?
Evet. Gıda ve kimya temaslı yüzeylerde paslanmaz, tremi ve şut gibi aşınmaya maruz yüzeylerde aşınma plakası kullanıyoruz. Malzeme kalitesi teklifte açıkça belirtilir.
Malzeme sertifikası veriyor musunuz?
Evet, talep edildiğinde EN 10204 3.1 malzeme sertifikası ile teslim ediyoruz. Denetime giren tesisler için bu belgeleri saklamanızı öneriyoruz.
İmalat ne kadar sürer?
Ölçüsü net, tek parça işler genellikle günler mertebesinde. Ölçünün sahadan alınması, özel malzeme temini, galvaniz veya test gerekiyorsa süre buna göre uzar. Teklifte süre kalemi ayrıca yazılır.
Özel imalat işiniz için ölçü alalım
Elinizde çizim varsa gönderin; yoksa ekipmanın fotoğrafını ve montaj yerini paylaşın. Gerekirse sahada ölçü alıp krokiyi çıkarıyor, malzeme ve yüzey koruma seçenekleriyle birlikte teklif gönderiyoruz.
Teklif isteyinİlgili sayfalar: Çelik platform imalatı · Çelik konstrüksiyon imalat · Çelik yapıda kaynak · Yüzey hazırlığı ve boya · Çelik profil tabloları · Statik hesap ve projelendirme